لیلا رستم شیرازی

آسیب شناسی گفتار و زبان


نرم افزار آوا

PFF-Rhs کاتالوگ دستگاه

توصیه های ضروری در رفتار با کودک مبتلا به لکنت

شاید یکی از مهمترین سوالاتی که در ذهن والدین و آموزگاران در برخورد با کودک مبتلا به لکنت نقش می بندد این باشد که حال که این مشکل برای کودک پیش آمده ما باید چگونه برخورد کنیم و چه وظیفه ای داریم ؟
نکات زیر می تواند شما را در برخورد با این کودکان راهنمایی نماید . سعی کنید این توصیه ها را جدی بگیرید و در صورت نیاز به توضیح بیشتر با یک آسیب شناس گفتار و زبان یا کارشناس گفتار درمانی مشورت کنید :

1- کودک را همان گونه که هست بپذیرید و این پذیرش را از طریق رفتار های خود به کودک تفهیم کنید . سعی نکنید کودکان را با هم مقایسه کنید و تفاوت های فردی آنها را به رخ یکدیگر بکشید چرا که هر کودکی با ویژگی های منحصر به فرد خودش متولد شده و نباید به خاطر این تفاوت ها مورد مذمت یا ستایش بی جا قرار بگیرد .

2- در برخورد با کودکان تنها نقاط ضعف و اشکال آنها را شناسایی نکنید ، بلکه یک کودک را در مجموع نگاه کنید و با معرفی و طرح نکات و تواناییهای مثبت وی ، زمینه رفع نکات منفی را نیز فراهم نماید .

3- تنها راه ارتباط یک معلم با دانش آموز فقط گفتار نیست بلکه برای برقراری ارتباط و و نفوذ در دنیای کودک و کسب اعتماد و جلب اطمینان ، راههای ارتباطی مختلفی وجود دارد ( از جمله خط زیبا ، نقاشی خوب ، رعایت نظم و انظباط و ...) . لذا معلمین محترم باید سعی کنند در برخورد با دانش آموزان دارای لکنت برای جلب اعتماد و اطمینان اولیه بجای دست گذاشتن و اصرار داشتن بر بیان گفتاری از این راهها استفاده کنند تا کودک مطمئن شود که او را حتی با مشکلش پذیرفته اند .

4- با ارایه توصیه های دلخواه و غیر کارشناسانه خود نظیر : قبل از حرف زدن فکر کن ، آهسته تر صحبت کن ، سعی بر اصلاح و کاهش لکنت کودک نداشته باشید بلکه این کار را تنها به کارشناسان متخصص واگذار کنید .
5- تجارب منفی گفتاری کودک را مرتبا متذکر نشوید تا این تجارب چون کوهی بزرگ ذهن کودک را مشغول ننماید.

6- اضطراب و نگرانی های خود را کنترل نمایید و اجازه ندهید بچه ها بدانند شما نگران و مضطرب گفتار آنها هستید بلکه در برخورد با گفتار ناروان کودک ، کاملا طبیعی و مانند مواقعی که کودک گفتار روان دارد برخورد کنید ، چرا که تغییر چهره شما ، پدیدار شدن اضطراب و نگرانی در رفتار و ظاهر شما ، کودک را حساس و مشکلش را دو چندان می کند .

7- برای کودک زمینه تجارب خوشایند از صحبت کردن را فراهم نمایید ، تا این خاطرات تمایل به گفتار ، حتی با وجود مشکل را در کودک تقویت نماید اینکار را می توانید با حسن گفتار در مواقعی که مفهوم گفتارش کامل است انجام دهید . این تحسین نه برای اینکه روان صحبت کرده بلکه بخاطر این که محتوای گفتارش خوب بوده است ، صورت می گیرد .

8- درمان لکنت امری طولانی و نسبی است . بنابراین از ادامه درمان خسته نشوید و با مطرح کردن مطالبی مانند (( فابده ای ندارد ، گفتارت عوض نشده و ...)؛انگیزه و علاقه کودک را نسبت به درمان کاهش ندهید ، بلکه کوچکترین موفقیت کودک را تشویق کنید تا او به درمان علاقه مند شود و این مسیر را تا انتها طی کند و نتیجه بگیرد .
9- چنانچه الگوی گفتاری شما و اطرافیان سریع و نامفهوم است ، حتما الگوی گفتاری و طرز صحبت کردن خود را به شیوه شمرده و آرام صحبت کردن (منظور از آرام کمی اهسته ترازگفتار معمول اما با همان اهنگ طبیعی است ) تغییر دهید تا این الگو بطور غیر مستقیم مشوقی برای به کارگیری شیوه های گفتاردرمانی برای کودک باشد .

10-هیچ گاه گفتار کودک را قطع نکنید و سعی نکنید با عنوان کمک کردن به کودک، به جای او صحبت کنید ، بلکه اجازه بدهید کودک به هر نحوی که میتواند صحبت کند . تنها در صورتی که مشکل در یک کلمه خیلی طولانی شد با او همراهی کنید تا راحت تر کلمه را بیان کند . رفتارهای نادرست ، اجتناب و فرار از صحبت کردن را در کودک ایجاد و تقویت میکند.

10- به جای امر و نهی کردن به کودک و ایجاد شرایط استرس زا ، با کودک ارتباطی دوستانه و صمیمانه برقرار کنید و این موضوع را با رفتار خود به کودک نشان دهید.
11- چنانچه کودک در بعضی موقعیتها بویژه در جمع غریبه ها نسبت به صحبت کردن مقاومت میکند ، بر بیان گفتار در این مواقع اصرار نورزید ، بلکه بلافاصله و بدون حساسیت خاصی سراغ توانائی که کودک تمایل به هنرنمائی ان دارد بروید، تا کودک هم احساس راحتی داشته باشد و هم بداند شما نسبت به گفتار او حساس نیستید .

12- سعی کنید رفتارهای غلط خود را تصحیح کنید نه رفتارهای کودک را ، زیرا شما الگوی کودک هستید .
13- سعی کنید محیط کودک را از ارتباط کلامی با رعایت الگوی مناسب غنی کنید . بهتر است این ارتباطات از سنین خیلی پائین آغاز شود و با فعالیتهای خوشایند به شیوه های خوشایند انجام شود .

14- چنانچه کودک در راطه با مشکلش با شما صحبت کرد از پاسخ گوئی طفره نروید ، مشکل را بزرگ نکنید ، احساس اضطراب و نگرانی نکنید ، بلکه در کمال آرامش و با سخ دادن منطقی و در خور فهم کودک ، او را توجیه کنید که ، وجود چنین مسائلی کاملا طبیعی است و هر کسی ممکن است مشکل پیدا کند همانطور که سایر بیماریها را در افراد متعددی از جامعه میبینیم . آنچه مهم است وجود راه حل و درمان برای مشکل است که برای این اختلال نیز وجود دارد .

15- از طرح مشکل کودک و به کار بردن کلمه " لکنت " در موقعیتهای مختلف ، جمع فامیل و آشنایان و گفتگوهای خانوادگی جدا خودداری کنید . چراکه مطرح شدن دائمی موضوع ، حساسیت کودک را افزایش میدهد و کلنجار رفتن با مشکل ، مشغله دائمی ذهن کودک خواهد شد .
16- در غیاب کودک ، سایر کودکان ، همسالان ، خواهر و برادرها و حتی بزرگترها را توجیه کنید که عکس العمل منفی نسبت به گفتار کودک نشان ندهند و نسبت به برخورد صحیح با مشکل وی ، آگاهی داشته باشند.

17- در خانه و مدرسه مسئولیتهای در حد توان به کودک بدهید و پس از انجام کار حتما او را تشویق نمائید تا به توانائیهای خودش اعتماد کند و اعتماد بنفس او برای انجام کارهای دیگر ازجمله صحبت کردن افزایش یابد .
18- میزان سوال کردن و درس پرسیدن از این کودکان باید مانند سایر کودکان باشد . چرا که کمتر درس پرسیدن ترحم است ، نه کمک کردن به حل مشکل کودک ، و به نوعی عامل ایجاد حساسیت و بزرگ نمایی مشکل خواهد بود . تنها توصیه می شود بهتر است از این کودکان در ابتدای ساعات کلاس ، درس پرسیده شود تا ما بقی ساعات را بدون تنش و اضطراب از گفتارشان سپری کنند و توجه شان به درس باشد .

19- اگر خواستید مشکل کودک رابرای کسی توصیف کنید به جای زدن برچسب غیر کارشناسانه و غلط ویژگی های واقعی گفتار را توضیح دهید . مثلا کلمات را تکرار می کنند . حتی اگر برای خود کودک خواستید توضیح بدهید بگویید این کلمه برای شما سخت بود .

20- چنانچه موقعیت های خاصی سبب ایجاد استرس یا عصبی شدن کودک می شود ، بی جهت این شرایط را فراهم نکنید . در برخورد با کودک خود منطقی باشید . اگر کودک کاری را نباید انجام دهد واقعا مراقبت کنید که انجام نشود ( با شیوه های صحیح ) اما اگر کاری منطقی و در خور کودک است سعی نکنید او را عصبی کنید و کار را به تاخیر بیندازید و مانع از انجام آن شوید . همچنین علل ترس و هیجانهای کودک را در خانه و مدرسه بشناسید و راه صحیح برخورد با موقعیت های ترس و هیجان را به کودک آموزش دهید .

21- لازم نیست کودک به واسطه مشکل ناروانی گفتار مورد حمایت بیش از اندازه یا بی محبتی نا مناسب باشد . حمایت بیش از حد و برعکس بی محبتی به کودک ، نه تنها حلال مشکل نیست ، بلکه اضافه کردن مشکلی بر مشکلات است .
22- لکنت یک مشکل پیچیده ای است که حل آن کمک هایی را می طلبد . با کمک گرفتن از تخصص یک کارشناس گفتار درمانی آنها را کسب کنید .
23- هیچ نگرانی یا ترسی در مورد لکنت و اینکه این اختلال یک مشکل ماندگار خواهد بود وجود ندارد.

24- ناروانی چه در کودکان چه در بزرگسالان نتیجه تاثیر عوامل متعددی است که گاهی نمی شود آنها را کم یا کنترل کرد . بنابراین خود را سرزنش نکنید و مقصر ندانید . در این موارد می توان با آموزش شیوه های کنترل ناروانی های گفتاری و یا الگوهای صحیح گفتاری از میزان مشکل تا حد زیادی کاست .
25- موقعی که کودک با شما صحبت می کند ، تمام توجهتان به کودک و محتوای آنچه می گوید باشد .

26- از حوادث و موقعیت های مختلف استرس زا در محیط زندگی نمی توان فرار کرد و این حوادث برای کودک لکنتی باعث افزایش شدت لکنت خواهد بود ، پس سعی کنیم نحوه مقابله صحیح با آنها را به کودک آموزش دهیم تا از شدت اثرات استرس کاسته شود .
27- بعد ا زشنیدن گفتار ناروان کودک ، سعی کنید مطالبی که برای شما گفته به او انعکاس دهید و مجددا مفهوم مطالبش را برای او بازگو کنید تا احساس کند تمام توجه شما به مطالب گفته شده بوده است نه شیوه گفتن .

28- در روز هایی که احساس می کنید شدت لکنت کودک زیاد است ، به کودکتان برای صحبت کردن فشار نیاورید .
29- کودک نباید عجله ای برای صحبت کردن داشته باشد و شما هم نباید چنین انتظاری از کودک داشته باشید و نباید این شیوه را در او تقویت کنید ، بلکه به کودک اطمینان بدهید که عجله ای برای دریافت گفتار ندارید .

30- اجازه ندهید کودک لغات آسان را به جای لغات سخت جایگزین کند زیرا ترس از لغات و عبارت ها در کودک افزایش می یابد .
31- اجازه ندهید کودک بعلت مشکلش از مسئولیت های معمول خودش اجتناب کرده و شانه خالی کند ، بلکه همان قانون و مقرراتی که برای نظم و انضباط و تربیت سایر فرزندان به کار می برید برای او هم بکار ببرید . این کار را بدون خشونت انجام دهید .

32- توقعات خود را در هر کاری از صحبت کردن متناسب با وضعیت و توانایی کودک تنظیم کنید و از توقعات اضافی خود بکاهید .
33- سعی کنید ارتباط عاطفی خودتان را با کودک تکمیل کنید . اگر شاغل هستید یا کارهای منزل وقت زیادی را از شما می گیرد ، از میزان آن بکاهید و یا آنها را در زمانی انجام دهید که کودک خواب است و بجای آن وقت بیشتری را در طی روز صرف ارتباط با کودک ، بازی با وی و صحبت کردن پیرامون زندگی روزمره با وی بگذرانید . با این کار شرایط روحی عاطفی مورد نیاز کودک را فراهم کرده و به ارضای روانی وی کمک کرده اید .

34- شرایطی فراهم کنید تا کودک بتواند بطور صحیح و منطقی انرژی خود را تخلیه نماید . برای این کار کودک را به پارک و پیک نیک ببرید و با او بازی کنید و یا اجازه بدهید با انجام فعالیت هایی که در منزل امکان انجام آنها وجود دارد ، انرژی اضافی را تخلیه نماید . در صورتی که شما نیز در این کار با او مشارکت نمایید ، نتیجه بسیار بهتری عاید خواهد شد .

35- بازیهای کامپیوتری بویژه بازیهایی که با جنگ و زد و خورد و یا تلاش وهیجان زیاد برای برنده شدن همراه هستند ، باعث افزایش اضطراب کودک و بالارفتن تنش های روحی و عضلانی وی می شوند . سعی کنید در صورت امکان بجای آنها فعالیت های سالم نظیر توپ بازی ، دوچرخه سواری و ... را جایگزین کرده و در غیر این صورت از میزان بازیهای کامپیوتری بکاهید . بخاطر داشته باشید کودک نبایستی زمان زیادی را در روز به این بازیها بپردازد .

36- موقعی که کودک در اوج هیجان ( شادی یا ناراحتی ) می خواهد موضوعی را برای شما بیان کند با فعالیت های غیر کلامی مثل در آغوش گرفتن یا کلامی مثل بیان جملات محبت آمیز بین اوج حالت هیجانی و آغاز گفتار تاخیری ایجاد کنیم که شروع گفتار برای کودک آسانتر باشد .

مطالب بیشتر: لکنت زبان


آدرس مطب : اصفهان ، تقاطع خیابان آمادگاه و باغ گلدسته ، مجتمع گلدیس ، ورودی سوم ، طبقه زیرین ، واحد 303
تلفن : 36643711 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

اسماعیل جهانشاهی [ 1393-02-15 ]
سلام خانم شیرازی جسارتا بنده مطلبتون رو خوندم ـ میشد که تعمیمش داد برای لکنت بزرگسالانی مثل بنده ـ اما اگه لطف کنید در ارتباط با لکنت بزرگسال هم مشاوره بدید ممنونتون میشم !

شیما [ 1393-02-02 ]
مطلبتون خیلی عالی است اما میشه منبعشو ذکر کنید چون من به منبع اصلی مطلبتون نیاز دارم بنده دانشجوی گفتار درمانی دانشکده توانبخشی زاهدان هستم

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
گفتاردرمانی برای همهصفحه اصلیبیوگرافیآدرس مطبسوالات پزشکیگفتار درمانی آواگفتار درمانی برای چه کسیفیلم استروبوسکوپی حنجرهنوروفیدبک چیست؟رشد طبیعی گفتار وزبانناروانی طبیعیاختلالات صوت و صداتاخیر در رشد گفتار و زبانآفازیلکنت زبانصوت درمانینارساخوانی را بشناسیممشکلات تولید یا تلفظ صداکاردرمان چه می کند؟تجهیزات توانبخشی کاعفمجموعه سی دی کودک نابغهنرم افزار تخصصی آواپوسترهای گفتاردرمانیفرهنگ مصور گویاهمخوانهاسایتهای دیگرمطالب و مقالاتپیامهای کاربرانفیلم استروبوسکوپی حنجره